Sinema ve Dizi Dublajı Nedir?

Sinema ve Dizi Dublajı Nedir?

Sinema ve Dizi Dublajı Nedir?

Malumunuz Hollywood filmleri, ana dilinde İngilizce çekiliyor. Veya birçok farklı ülkeye ait filmler yine kendi ana dillerinde çekiliyor. Bu durumda da, bu filmleri izlemek isteyen, ancak İngilizceye veya çekimi yapılan diğer dillere hâkim olmayanlar için iki seçenek var; alt yazı veya dublajlı versiyonda izlemek. Dublaj konusu ise ilginç bir şekilde ülkeden ülkeye farklılıklar gösterebiliyor. Biz de bu yazımızda Türkiye’de ki film ve sinema sektöründe dublajı inceleyeceğiz.

Sinema Filmi Dublaj

Dublaj; film ve dizilerdeki konuşmaların Türkçeye çevrilerek filme montajı işlemidir. Bir başka deyişle; bir filmde yer alan konuşmaların, müziklerin ve ses efektlerinin profesyonel stüdyo ortamında birleştirilip yeni bir kayda dönüştürülmesi işlemidir. Örneğin; İngiltere ve Amerika’daki izleyiciler genellikle film ya da dizileri orijinal dillerinde alt yazılı izlemeyi tercih ediyorlar. Bu iki ülkede genel olarak sadece çocuk programlarına dublaj yapılıyor. Buna gerekçe olarak da izleyicilerin yaşları büyüdükçe filmin orijinal sesini duymayı tercih ettikleri, bu sayede filmin duygusunu ve atmosferini daha iyi hissettiklerini gösteriyorlar. İngiltere’de bu konudaki en önemli istisna Spaghetti Western filmleridir. Bu İtalyan yapımı kovboy filmleri nedense İngilizceye çevrilmiştir. Gerçekten de ilginçtir, çünkü İngiltere’de Hidden Dragon gibi Çin yapımı filmler bile dublajlı versiyonları olduğu halde, sinemalarda alt yazı ile gösterime girmiştir.

Bazı dublajlar, filmi daha çekici kılar. Örneğin; ünlü Shrek2 filmindeki Doris adlı çirkin üvey kız kardeşi İngiltere’de Jonathan Ross, Amerika’da ise Larry King seslendirmişti. Filmin etkileri her iki ülkede farklı oldu. Filmler bir başka dile çevrilirken, o ülkenin mizah anlayışına ve kültürüne de adapte edilmelidir, zaten başka türlüsü başarılı olamaz.

Hollywood filmleri yaklaşık %90 oranında başka dillere çevriliyor. Özellikle gişe filmlerinin 30’dan fazla dile çevriliyor olması, doğal olarak dublaj stüdyolarında bir baskı yaratıyor. Örneğin; sadece Hindistan için Spider-Man3 filmi en az 4 dile çevrildi: Hintçe, Tamil Dili, Telugu ve Bhojpuri.. Bu da ekstra zaman gerektiren bir iş ve dolayısıyla filmin o ülkede vizyona geç girmesine neden olabiliyor. Bu da yapımcı şirketin hiç istemediği oldukça stresli bir süreç haline geliyor.

Dublajın ne kadar bir iş yükü gerektireceği ise tamamen yapısına bağlı olarak değişiyor. Dudak senkronizasyonu en çok emek getiren tarz. Bazı ülkeler, dudak senkronizasyonu yerine sadece seslendirme yapmayı tercih ediyor. Orijinal diyaloglara bağlı kalınarak karakterler seslendiriliyor. Bazı ülkeler ise dublaja daha farklı yaklaşıyor. Bir anlatıcı, metinde neler olduğunu anlatırken orijinal diyalogların üzerine konuşuyor. İzleyiciler alttan gelen orijinal konuşmaların üzerine kendi dilindeki tek sesli açıklamaları dinliyorlar. Özellikle Rusya ve bazı doğu bloku ülkelerinde bu tarz dublaj tercih ediliyor. Tabii ki bu yöntem, filmin doğal akışını bozan ve kulağa pek de hoş gelmeyen bir seçenek.

Dünyada durum böyle iken; Türkiye’de bazı ünlü dublaj sanatçıları (Örn. Sungun Babacan, Sezai Aydın, Uğur Taşdemir, Mehmet Ali Erbil, Okan Bayülgen, Nevra Serezli gibi) ünlü Hollywood filmlerine dublaj yaparak adlarını duyurmuşlar ve günümüzün ünlü dublaj sanatçıları olmuşlardır. Türkiye’de dublaj 1932 yılında “Bir Millet Uyanıyor” filmiyle başlamıştır. Bu film Türkiye’de seslendirilen ilk sesli filmdir. Türkiye’de dublaj her ne kadar pek göze batmasa da, film oyuncularının canlandırdığı karakterlerin diksiyon ve vurguları açısından ele alındığında, tamamen kişiliğe yönelik bir betimleme olduğundan, aslında çok büyük önem taşımaktadır.

Dublaj için filmin yabancı dilde olması gerekmez ve ne yazık ki kötü dublaj yapılmış bir çok örnek de var. Örneğin; filmler televizyonda gösterilmeden önce içindeki küfür içeren sözcükler bizde her ne kadar “bip”lense de, başka ülkelerde yerlerine daha hafif sözcükler konularak yeniden seslendirilebiliyor. Haliyle sonradan yapılan eklemeler kulağa hoş gelmiyor.

Televizyon Dizi / Film Dublaj

Birçok televizyon dizisi, Türkiye’de izlenme rekorları kırıyor, reytingleri alt üst ediyor hatta ve hatta Ortadoğu ülkelerine ve Avrupa kanallarına satılan meşhur Türk dizilerimiz; gerek alt yazı, gerekse yabancı dilde dublaj yapılıp izleyiciye sunuluyor. Türk dizilerinde oyuncuların çekim ortamından veya ses tonundan kaynaklı yeniden dublaj işlemi stüdyolarda yapılıyor. Bir karakteri farklı bir ses dublaj ederken kimi zaman aynı sesi, aynı sesin dublaj ettiği de oluyor. Türkiye, dublaj konusunda Dünya sıralamasında iyi bir konumda. Zira başka ülkelerde sinema filmini veya diziyi bir dublaj sanatçısının komple dublaj yaptığını görmüşlüğümüz vardır.

Ancak Türkiye’de her karakter için uygun sanatçılar bir araya gelerek konuşmalarını yaparlar. Yani arka planda film adeta yeni baştan çekime alınır. Bu sebeple ülkemizde dublaj aynı zamanda “mikrofon oyunculuğu” olarak da adlandırılır. Üst düzey tiyatral bir kabiliyet gerektirir. Türkiye’de bu titizlikle yapılan dublaj sanatı için, dublaj sanatçısı olmak ve bu işi yapmak isteyenlere çağrımız, öncelikle ilgili kurumlardan eğitim alarak bu meslekle yakından tanışmaları olacaktır.

Bu gönderiyi paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

WhatsApp ile Hızlı Destek